Just another WordPress.com site

Αφιέρωμα στον W. H. Auden

 

 

 

 

Ρ    Η    Σ    Ε    Ι    Σ

Καθηγητής είναι κάποιος που μιλάει στον ύπνο κάποιου άλλου.

Αληθινό βιβλίο δεν είναι αυτό που διαβάζουμε αλλά αυτό που μας διαβάζει.

Ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων στην Αμερική κάνουν μια δουλειά που τη βαριούνται. Ακόμα κι ένας πλούσιος πιστεύει ότι πρέπει να πηγαίνει στο γραφείο κάθε μέρα. Όχι επειδή του αρέσει αλλά επειδή δεν μπορεί να σκεφτεί να κάνει κάτι άλλο.

Ανάμεσα σ’ αυτούς που συμπαθώ ή θαυμάζω, δεν μπορώ να βρω κοινό παρονομαστή, αλλά ανάμεσα σ’ αυτούς που αγαπώ, υπάρχει:  Όλοι τους με κάνουν να γελώ.

Ο θάνατος είναι ο  μακρινός ήχος του κεραυνού  στο πικνίκ.

Κάθε αυτοβιογραφία ασχολείται με δύο χαρακτήρες –μ’ ένα Δον Κιχώτη, το Εγώ, κι ένα Σάντσο Πάντσα, τον Εαυτό.

Η φήμη κάνει τον συγγραφέα ματαιόδοξο, αλλά σπάνια υπερήφανο.

Είναι λυπηρό ότι στον πολιτισμό μας ένας ποιητής μπορεί να κερδίσει πολύ περισσότερα χρήματα γράφοντας ή μιλώντας για την τέχνη του, παρά ασκώντας την.

Η φάτσα μου μοιάζει με γαμήλια τούρτα που την άφησαν στη βροχή.

Κανένας ήρωας δεν είναι θνητός μέχρι να πεθάνει.

Κανένας ποιητής ή μυθιστοριογράφος δεν εύχεται  να είναι ο μόνος στον κόσμο, αλλά οι περισσότεροι θα ήθελαν να είναι οι μόνοι εν ζωή, και αρκετοί πιστεύουν κρυφά ότι η ευχή τους έχει πραγματοποιηθεί.

 

T A   M Π Λ Ο Υ Ζ  Τ Ο Υ   Ρ Ω Μ Α I Κ Ο Υ   Τ Ε Ι Χ Ο Υ Σ

Πάν’  απ’  τα ρείκια, ο υγρός αγέρας και τ’ αγιάζι,
στο χιτώνα μου έχω ψείρες, δες τη μύτη μου που στάζει.

Επάνω μου χτυπά η βροχή, που εγώ δεν την ορίζω,
του Τείχους φύλακας εγώ, το λόγο δε γνωρίζω.

Ομίχλη σέρνεται παντού πάν’  απ’  τα γκρίζα βράχια,
στην Τάνγκρια είν’ το κορίτσι μου, μονάχος μου τα βράδια.

Ο Άουλος πάει και κυνηγά στα μέρη της τριγύρω,
το χούι του δε μ’ αρέσει αυτό, τη φάτσα του οικτίρω.

Ο Πίσο είναι Χριστιανός, λατρεύει ένα ψάρι,
ούτε φιλιά ούτε τίποτα, άμα του γίν’  η χάρη.

Το δαχτυλίδι μού ’δωσε,  της το ’παιξα στα ζάρια,
Μα θέλω τα μιστά μου εγώ, κι αυτήνε  όλα τα βράδια.

Όταν γινώ παλαίμαχος μ’ ένα μονάχα μάτι,
τον ουρανό μόν’  θα κοιτώ, άλλο δε θα ’χω κάτι.

 (Twelve Songs, XI: 1936)

 

Ο Ι   Π Ρ Ο Ε Τ Ο Ι Μ Α Σ Ι Ε Σ

Εβδομάδες πριν από την έναρξη, όλα είχαν παραγγελθεί
στις καλύτερες του είδους– εταιρίες. Όργανα
που όλα τ’ αλλόκοτα φαινόμενα μετρούν
και προκαλούν κενώσεις, στα έντερα ή στην καρδιά.
Ένα ρολόι, ασφαλώς, το πέταγμα της ανυπόμονης ψυχής
να παρακολουθεί,
λάμπες για το σκοτάδι, σκίαστρα για τον ήλιο.
Επίσης, το προαίσθημα επέμεινε για  ένα όπλο
και για τις χάντρες τις πολύχρωμες, που μαλακώνουν
το μάτι των αγρίων.

Θεωρητικώς, η Πρόβλεψή τους ήτανε ορθή,
εάν, βεβαίως, προέκυπτε η κατάλληλη κατάσταση.
Ατυχώς, η κατάσταση αυτή ήταν ετούτων των ιδίων.

Διότι κανείς δεν δίνει φάρμακα στον δηλητηριαστή,
στον θαυματοποιό τα καλά σύνεργα, ή ένα τουφέκι
στον μελαγχολικό που πλήττει.

(The Quest, II: 1941)

 

ΩΚ Α Ι   Π Ο Ι Ο Σ   Ν Α   Υ Μ Ν Η Σ Ε Ι   Δ Υ Ν Α Τ Α Ι

Ω, και ποιός να υμνήσει δύναται
τον κόσμο των δικών του πεποιθήσεων;
Απερίσκεπτα παίζουν τα παιδιά
στου σπιτιού του γύρω τα λιβάδια.
Στα δάση του η αγάπη δεν γνωρίζει το άδικο,
οι ταξιδιώτες πορεύονται με τη συνήθη τους αταραξία,
και στου τάφου τη δροσερή σκιά
ηχούν, πλήρη εμπιστοσύνης, τα βήματα της ηλικίας.
Ω, και ποιος να ζωγραφίσει δύναται του δένδρου τη λαμπρότητα,
τη χλόη της φαντασίας;
Αλλ’ η δημιουργία και η φύλαξή τους
θα ‘ναι η μόνη του ανταμοιβή:
Και θ’ αγρυπνά και θα προσέχει, θα δακρύζει,
την αγάπη του πατέρα του θ’ αρνιέται,
στης μητέρας του τη μήτρα όλο θα χάνεται,
νύκτες οκτώ μέσα σε ύπνο ακόλαστο
κι ύστερα, τη νύκτα την ενάτη, θα γίνει αυτός
νύφη και θύμα ενός φαντάσματος,
κι εκεί, στο λάκκο πεταγμένος τον τρομακτικό,
μονάχος του θ’ αντέχει την οργή.

 

Τ Ο   Τ Ρ Α Γ Ο Υ Δ Ι   Τ H Σ   Τ Ρ Ε Λ Η Σ   Κ Υ Ρ Ι Α Σ

Μέσα στη σκοτεινή νυχτιά
σαν το φασούλι το νησί μας
κι ο κωμικός μας υπηρέτης
παρατηρεί το κάθε τι μας.

Ω, οι οπώρες κι η βεράντα
μικρό ατμόπλοιο στον λιμένα
σφυρίζει μες στο θέρος ξάφνου
πως έφυγες μακριά από μένα.

Απόδοση :  Σ π ύ ρ ο ς   Η λ ι ό π ο υ λ ο ς 

(Πρώτη δημοσίευση : π τ ε ρ ό ε ν)

 

Α Τ Λ Α Ν Τ Ι Σ

Εάν πολύ το επιθυμείς
να πας στην Ατλαντίδα,
θα ξέρεις ασφαλώς ότι
μόνο το Πλοίο των Τρελών
θα κάνει το ταξίδι εφέτος,
διότι θύελλες, σφοδρές και ασυνήθιστες
έχουνε προβλεφτεί και πρέπει, το λοιπόν,
έτοιμος να είσαι∙ γι’ αυτό
με λόξα κάμποση να συμπεριφερθείς
ώστε να σε περάσουνε για ένα απ’ τα παλικάρια,
να δώσεις την εντύπωση, τουλάχιστο, πως
συμπαθείς το σαματά, το δυνατό ποτό και τις χοντράδες.

Εάν οι θύελλες (και τούτο να συμβεί μπορεί)
σε κάνουνε ν’ αράξεις για καμιάν εβδομάδα
σε κάποια παλιά πόλη, επίνειο
της Ιωνίας φερ’ ειπείν, κουβέντιασε εκεί
με τους λογίους τους πνευματώδεις, άνδρες
που έχουν αποδείξει πως σαν την Ατλαντίδα
τόπος άλλος κανείς δεν δύναται να υπάρξει.
Τη λογική τους μάθε, αλλά πρόσεξε
πόσο η λεπτότητα του νου τους εύκολα προδίδει
το ψυχικό τους βάσανο.
Έτσι λοιπόν αυτοί θα σου διδάξουνε τον τρόπο
ν’ αμφιβάλλεις για να μπορέσεις να πιστέψεις.

Εάν,  αργότερα, τύχει και προσαράξεις
στους κάβους ανάμεσα της Θράκης,
εκεί που  με δαυλούς ολονυχτίς
ράτσα γυμνή και βάρβαρη
πηδάει ξέφρενη, ακούοντας
έναν κόχυλα και κύμβαλο φρενήρες,
στην άγρια εκείνη ακτή
βγάλε τα ρούχα σου και χόρεψε, γιατί
εκτός και αν αξιωθείς
την Ατλαντίδα εντελώς
να λησμονήσεις, το ταξίδι σου
ποτέ δε θα τελειώσεις.

Και αν φτάσεις κάποτε στην έκλυτη
την Καρχηδόνα ή την Κόρινθο,
γέψου κι εσύ την ξέφρενη ευωχία.
Και αν καμιά κοκότα σ’ ένα καπηλειό,
χαϊδεύοντάς σου τα μαλλιά σου πει
«Αγαπούλη μου, η Ατλαντίδα είν’ εδώ»
Την ιστορία της ζωής της
με προσοχή ν’ ακούσεις∙ καθώς
εάν καλά δεν ενημερωθείς για κάθε καταφύγιο
που μάταια προσπαθεί
την Ατλαντίδα να παραποιήσει, πώς
τάχα θα γνωρίσεις την αληθινή;

Κι αν, επιτέλους, κοντά στην Ατλαντίδα
προσαράξεις, και βγεις
στον κοπιώδη πηγαιμό κατά την ενδοχώρα
μες από δάση ρυπαρά και παγωμένες
τούνδρες, εκεί που όλα στη στιγμή θε να χαθούν∙
αν έρμος πια σταθείς,
με γύρω σου ερημιά,
πέτρα και χιόνι και σιωπή κι αέρα,
θυμήσου τους αρχοντικούς νεκρούς
και τίμησε τη μοίρα σου, που είσαι εσύ
(ταξιδευτής βασανισμένος)
διαλεκτικός κι αλλόκοτος.

Τρικλίζοντας, προχώρα όλος χαρά
αλλά και τότε ακόμη, αν ίσως,
έχοντας πια φτάσει στο στερνό
το διάσελο, αν, ίσως, σωριαστείς
με ολάκερη την Ατλαντίδα ν’ ακτινοβολεί
από κάτω κι όμως να κατεβείς
πια δεν αντέχεις, πρέπει
υπερήφανος να είσαι, μόνο που κρυφοκοίταξες
την Ατλαντίδα, σε όραμα ποιητικό.
Ξάπλωσε ειρηνικά και πες ευχαριστώ,
έχοντας δει τον λυτρωμό σου.

Όλοι οι μικροί, οι σπιτικοί θεοί
αρχίσανε να κλαίνε∙ όμως πες τους εσύ:
Αμέτε στο καλό∙ και σάλπαρε.
Καλό ταξίδι φίλε αγαπητέ, καλό ταξίδι: Είθε
ο Ερμής, των δρόμων ο διαφεντευτής,
και οι τέσσερις νάνοι, οι Κάβειροι,
πάντα να σε βοηθούν και να σε προστατεύουν.
Και είθε ο Παλαιός των Ημερών
αθέατος να σου σταθεί οδηγός
σε ό,τι έχεις να κάνεις
και να εγείρει, φίλε, πάνω σου
της σκέπης Του το φως.

(1941)

 

W.   H.   A  u  d  e  n  

Απόδοση: Σ π ύ ρ ο ς   Η λ ι ό π ο υ λ ο ς 

(Πρώτη δημοσίευση : Perspectives on Language and Literature: Essays in Honour of Marios Byron Raizis, Edited by William Roger Schultz, National and Kapodistrian University of Athens, 2003, pp. 71-73. Αναδημοσίευση: Ιστορία της Ευρωπαϊκής Λογοτεχνίας: Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων, Φιλολογική Επιμέλεια Αντιγόνη Βλαβιανού, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο,  2οο8, σελ. 420-23.)

 


W y s t a n   H u g h   A u d e n  (Γ ο υ΄ί΄σ τα ν    Χ ι ο υ    Ώ ν τ ε ν,  1907-73) :  Αγγλοαμερικανός ποιητής, θεωρούμενος ως ένας από τους σπουδαιότερους του 20ου αιώνα. Έγραψε μερικά από τα πιο  συγκλονιστικά  ποιήματα του 20ου αλλά και κάθε αιώνα.  Μετά το θάνατο του T. S. Eliot (1965) συχνά θεωρήθηκε ως ο διάδοχός του, με τον ίδιο τρόπο που ο Eliot  κατέκτησε την κορυφή της αναγνώρισης  μετά το θάνατο του W. B. Yeats (1939). Ο  Auden διακρίνεται για τα μορφικά του επιτεύγματα και τους υφολογικούς πειραματισμούς του. Το ποίημα  « Α τ λ α ν τ ίς »  έχει έντονο   καβαφικό   χρώμα.  (Για τη σχέση με την « Ι θ ά κ η »,  βλ. http://www.novelguide.com/a/discover/pfs_19/pfs_19_00018.html.)

Εκτός από ποιητής, υπήρξε σημαντικός  δοκιμιογράφος,  ασχολήθηκε με το θέατρο και τον κινηματογράφο  και  έγραψε το λιμπρέτο για την όπερα του Igor Stravinsky The Rake’s Progress.Κυρίαρχα θέματα στην ποίησή του : η πολιτική, ο έρωτας, η θρησκεία.  Περιπλανήθηκε, καθόλου μάταια, στον μαρξισμό, την ψυχανάλυση,  τον χριστιανισμό.  Μετά το θάνατό του, ποιήματά του όπως το “Funeral Blues” (“Stop all the clocks”), “In Memory of W. B. Yeats” και “September 1, 1939”  (βλ. βίντεο)   έγιναν ευρύτατα γνωστά από το ραδιόφωνο, τον κινηματογράφο και άλλα μέσα.

 

 

W.  H.   A u d e n   r e a d s

“As I Walked Out One Evening” (1937)

W.  H.   A u d e n

“1st September 1939”

W. H. Auden – Alex Harvey

 Roman Wall Blues

4 responses

  1. A. Π.

    Ωραίο αφιέρωμα στον Auden,
    απ’ τους αγαπημένους μου. Ιδέα μου ότι μέσα
    από τα λόγια του άκουσα ηχώ από τον αλεξανδρινό;
    Καίριες ρήσεις:

    » -Αληθινό βιβλίο δεν είναι αυτό που διαβάζουμε αλλά αυτό που μας διαβάζει.
    -Κάθε αυτοβιογραφία ασχολείται με δύο χαρακτήρες –μ’ ένα Δον Κιχώτη, το Εγώ, κι ένα
    -Σάντσο Πάντσα, τον Εαυτό.
    -Ο θάνατος είναι ο μακρινός ήχος του κεραυνού στο πικνίκ.»
    [too true κυρίως για όσους έχουμε ακούσει τον κεραυνό.]

    Πολύ μου άρεσε η «τρελλή κυρία» και οι παρακάτω στίχοι:

    «Εάν, αργότερα, τύχει και προσαράξεις
    στους κάβους ανάμεσα της Θράκης,
    εκεί που με δαυλούς ολονυχτίς
    ράτσα γυμνή και βάρβαρη
    πηδάει ξέφρενη, ακούοντας
    έναν κόχυλα και κύμβαλο φρενήρες,
    στην άγρια εκείνη ακτή
    βγάλε τα ρούχα σου και χόρεψε, γιατί
    εκτός και αν αξιωθείς
    την Ατλαντίδα εντελώς
    να λησμονήσεις, το ταξίδι σου
    ποτέ δε θα τελειώσεις.»

    Για την απόδοση…
    Έξοχη!

    Σεπτεμβρίου 26, 2011 στο 3:28 μμ

    • Είστε γενναιόδωρη –πέραν του ότι διαθέτετε οξυτάτην ακοήν…

      Σ. Η.

      Σεπτεμβρίου 26, 2011 στο 6:12 μμ

  2. ΑΝΔΡΕΑΣ Τ

    «…Διότι κανείς δεν δίνει φάρμακα στον δηλητηριαστή,
    στον θαυματοποιό τα καλά σύνεργα, ή ένα τουφέκι
    στον μελαγχολικό που πλήττει.»

    Δεν χρειάζονται σχόλια μερικές φορές!

    Σεπτεμβρίου 26, 2011 στο 3:58 μμ

    • Όντως, ΑΝΔΡΕΑ Τ !!!!!!

      Σ. Η.

      Σεπτεμβρίου 26, 2011 στο 6:14 μμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s