Just another WordPress.com site

Νίκος Εγγονόπουλος : η αγάπη που τη νύχτα παγιδεύει

.

Το 2007, εκατό χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Εγγονόπουλου, και με αναφορά στην καμπάνια για την Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης (21 Μαρτίου), το Εθνικό Κέντρο Βιβλίου παρουσίασε μια επιλογή από χαρακτηριστικούς στίχους του μεγάλου Έλληνα ποιητή και ζωγράφου.

(Βλ. και:  http://www.ekebi.gr/frontoffice/portal.asp?cpage=resource&cresrc=825&cnode=145)

Από την επιλογή εκείνη διαλέγουμε τους, κατά τη γνώμη μας,  πιο «πεμπτουσιακούς» στίχους για τη σημερινή  ανάρτηση.

.

.

 

.

.

 .

.

[…] ακούσατε τα λόγια αυτά του ποιητή:

το άνομο ψωμί δεν ωφελεί

υπάρχει οπωσδήποτε Θεός:

τι κρίμα όμως ναν’ οι ανθρώποι τόσο λίγοι!

 «Ποίημα-απομίμησις πολλών ψαλμών… », ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΑΔΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΟΔΩΝΕΣ, 1978

.

[…] πέστε μου πόσοι νοσταλγοί

ζήτησαν να γυρίσουν

κι’ όμως στο τέλος δεν το έπραξαν

μη ξανανοσταλγήσουν

«Ου δύναταί τις δυσί κυρίοις δουλεύειν… », ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΑΔΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΟΔΩΝΕΣ, 1978

.

[…]  Όλοι μου φωνάζουν:

παραδόσου!

Αλλά εγώ δεν παραδίδομαι. Αρκούμαι να παραδίδω μαθήματα Αγγλικής γλώσσης δις, ή και τρις ακόμη της εβδομάδος, εις τας θνησιγενείς ραπτομηχανάς των επάλξεων. […]

«Παράδοσις», ΜΗΝ ΟΜΙΛΕΙΤΕ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΔΗΓΟΝ, 1938

.

[…] Δεν είμαι εγώ ο πυροτεχνουργός; Τα ποιήματά μου δεν είναι Πασχαλινά χαλκούνια, κι’ οι πίνακές μου καταπλήσσοντος κάλλους νυχτερινά υπέρλαμπρα μετέωρα του Αττικού ουρανού; […]

«Περί ύψους», ΕΝ ΕΝΘΗΡΩ ΕΛΛΗΝΙ ΛΟΓΩ, 1957

.

[…] «Μίρκο Κράλη, τι ζητάς;

εδώ δεν είναι παίξε γέλασε:

εδώ είναι Μπαλκάνια»

«Όρνεον 1748», Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ, 1946

.

Μιλούσε μιαν άλλη γλώσσα, την ιδιάζουσα διάλεκτο μιας

λησμονημένης, τώρα πλέον, πόλεως, της οποίας και είτανε,

άλλωστε, ο μόνος νοσταλγός.

«Ο εραστής», ΕΝ ΕΝΘΗΡΩ ΕΛΛΗΝΙ ΛΟΓΩ, 1957

.

 […] από καιρό τώρα

–και προ παντός στα χρόνια τα δικά μας τα σακάτικα–

είθισται

να δολοφονούν

τους ποιητάς

«Νέα περί του θανάτου του Ισπανού ποιητού Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα… », ΕΝ ΕΝΘΗΡΩ ΕΛΛΗΝΙ ΛΟΓΩ, 1957

.

[…] στρατηγέ

τι ζητούσες στη Λάρισα

συ

ένας

Υδραίος;

ΜΠΟΛΙΒΑΡ, 1944

.

 […] Θύματα εξιλαστήρια της αγάπης, της νύχτας ασκητικοί στρατοκόποι, της αυγής υπερήφανοι περπατητές, ανάφτε το θαλασσινό φανάρι. Ποιος έχει τακάτι, τίνος το λέει στ’ αλήθεια η καρδιά, ας ερθή. Μην χρονοτριβούμε άδικα σε μάταιες ανασκοπήσεις του παρελθόντος. Οι καιροί είναι αβέβαιοι. […]

«Δυαδικός αυτοματισμός», Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ, 1946

.

[…] Τώρα η ψυχή μας ποθεί την γαλήνην. Τώρα η ψυχή μας ποθεί την χαρά. Έστω και αν απαιτείται δι’ αυτό, ακόμη και για μίαν μόνη στιγμή ή της αύριον ή της χθες, η εξωμήτριος κύησις του φόβου μέσ’ στα επιρριπτάρια της αθανασίας. […]

 «Γοτθική πικρία», Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ, 1946

.

[…] οι φωτεινές σου παλάμες τους ορίζοντες σμίγουν

η φωνή σου θωπεύει τη δροσιά που απλώνει η δύσις

το κορμί σου δονεί στα θερμά παρακάλια της νύχτας

και στο βλέμμα σου ηχεί η χαρά;

«Το έβδομο τραγούδι της αγάπης», Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ, 1946

.

[…] είν’ η αγάπη: η αγάπη που τη νύχτα παγιδεύει

χύνει τ’ αστέρια όλα στον κόρφο τον κρυφό

που διώχνει μακρυά τα βότσαλα (τα ξερά ξύλα)

μη βρης ποτέ το δρόμο μακρυνό […]

«Το γράμμα», ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΑΔΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΟΔΩΝΕΣ, 1978

.

[…]    Συνθλίβω ανάμεσα στις ευγενικές μου παλάμες το ρόδι της χαράς. Ανοίγω το κλουβί των πουλιών να πετάξουν, ελεύθερα, μέσα στη νύχτα.

         Από το νεροχύτη ξεπετιέται ένας άγγελος.

         Εγώ τον καλωσορίζω, του προσφέρω γραμματόσημα, σύκα, δορές λεόντων, φιλιά. […]

«Η μνήμη», ΕΝ ΕΝΘΗΡΩ ΕΛΛΗΝΙ ΛΟΓΩ, 1957

.

η βυθοκόρος

των ονείρων

λειτουργεί

μόνον

με την προσθήκη

των λέξεων

«τρυγόνα μου περήφανη» […]

«Συνέπεια», ΤΑ ΚΛΕΙΔΟΚΥΜΒΑΛΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ, 1939

.

[…] γιατί

–παρ’ όλες τις πικρίες που τονέ ποτίζουνε–

ο ποιητής

την άρνηση του θάνατου φέρνει μαζύ του

κι’ ακόμη

είν’ αυτός τούτος

του θανάτου η άρνηση […]

«Ο υπερρεαλισμός της ατέρμονος ζωής», ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΑΔΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΟΔΩΝΕΣ, 1978

.

στα μέρη της Πόλης φυτρώνει ένα πουλί που οι εντόπιοι το

λεν «μαγνόλια»

«Επεισόδιο», ΤΑ ΚΛΕΙΔΟΚΥΜΒΑΛΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ, 1939

.

[…] την χαράν ή την λύπην;

την χαρά

την λύπην ή την ανίαν;

την λύπη

τον άνθρωπο ή τον πόθο;

τον πόθο

τον πόλεμο ή την ειρήνη;

την ειρήνη

ν’ αγαπιέσαι ή ν’ αγαπάς;

ν’ αγαπώ

«Το γλωσσάριο των ανθέων», ΕΛΕΥΣΙΣ, 1948

.

[…] είν’ οι γυναίκες π’ αγαπούμε δάση

το κάθε δέντρο τους είν’ κι’ ένα μήνυμα του πάθους

σαν μέσ’ σ’ αυτά τα δάση

μας πλανέψουνε

τα βήματά μας

και χαθούμε

τότες είν’

ακριβώς

που βρίσκουμε τον εαυτόνε μας

και ζούμε […]

«Ύμνος δοξαστικός για τις γυναίκες π’ αγαπούμε», ΕΛΕΥΣΙΣ, 1948

.

[…] ο δρόμος προς

την αγάπη

είναι νυχτερινός

πηγαίνει ψηλά

και φτάνει

εκεί όπου

το μπλε

του κοβαλτίου

κι’ ακόμη και το κίτρινο

–του καδμίου–

δεν είναι πια τα χρώματα

με τα οποία

βάφω

τις ζωγραφιές μου […]

«Στα όρη της Μυουπόλεως I», ΤΑ ΚΛΕΙΔΟΚΥΜΒΑΛΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ, 1939

.

θαν την τσακίσω εγώ

τη νοσταλγία σου

θα μαχαιρώσω

τη μυστική σου

χαρά

με τ’ άσπρα μου

πουλιά

που ζουν

και φτερουγίζουν

μέσα

στα

μάτια σου

«Μια(ν) Οβρηοπούλα που μ’ ασημένιο χτένι εδιαλυζούντανε… », Η ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΤΩΝ ΠΟΥΛΙΩΝ, 1946

.

[…] αν ήτανε δυνατό

ν’ αντικαταστήσω

τα ιερά σάβανα

της φωνής μου

με την αγάπη

που έχει

μια μεταφυσική μουσική κόρη

για τις μαύρες ομπρέλλες της βροχής

ίσως τότες

μόνο τότες

θα μπορούσα να πω

τα φευγαλέα οράματα

της χαράς

που είδα κάποτες […]

«Το καράβι του δάσους», ΜΗΝ ΟΜΙΛΕΙΤΕ ΕΙΣ ΤΟΝ ΟΔΗΓΟΝ, 1938

.

[…] πρέπει όλα να ειπωθούν

πρέπει τα πάντα πια να βγούνε στο φως

για να πετάξουμε απ’ τα γλωσσάρια

τις δυο ασήμαντες

άχρηστες όσο και κούφιες λέξεις:

το «πάντοτε» και το «ποτές»

και ναν το πάρουμε τελειωτικά

απόφαση:

η σάρκα –ναι– είν’ πρόθυμη

όμως το πνεύμα

φορές φορές

–ωιμέ–

είν’ ασθενές […]

         «Μάλλον ή ήττον», ΣΤΗΝ ΚΟΙΛΑΔΑ ΜΕ ΤΟΥΣ ΡΟΔΩΝΕΣ,1978

.

[…] αρέσει στον ποιητή

ν’ απομονώνεται

σε μιαν υπερήφανη

–και γαλάζια–

μοναξιά

εκεί

σ’ αυτό το έρμο

ακροθαλάσσι

είναι π’ ανάφτουν τη

νύχτα τα

φανάρια

που παραπλανούν

τους ναυτικούς

εκεί γίνεται η

σκέψις

μια φλογισμένη ρόδα

που κυλάει

στον ορίζοντα […]

«Το σκυροκονίαμα των ηρωικών παρθένων», ΤΑ ΚΛΕΙΔΟΚΥΜΒΑΛΑ ΤΗΣ ΣΙΩΠΗΣ, 1939

.

Ν ί κ ο ς  Ε γ γ ο ν ό π ο υ λ ο ς  (1907-1985)

.

Και εδώ το εξαιρετικό, «ακαριαίο» βίντεο για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Εγγονόπουλου,  για όσους/ες δεν είχαν την ευκαιρία να το απολαύσουν:

.

.

.

2 responses

  1. Α. Π.

    ‘Μόνο με την προσθήκη των λέξεων
    λειτουργούν τα όνειρα’. Και το πτερόεν
    μου έδωσε αυτή τη χαρά με την προσφορά
    τόσων λέξεων αλλά και ήχων και χρωμάτων.
    Μια ανεκτίμητη συντροφιά.
    Νάσαι καλά καλέ μου Σπύρο και πάντα
    να εμπνέεσαι και να μας εμπνέεις.
    Σου εύχομαι τα καλύτερα για το νέο χρόνο.

    Δεκεμβρίου 31, 2011 στο 3:18 μμ

    • Ευχαριστούμε για τα τόσο καλά σου λόγια. Σου εύχομαι, και εκ μέρους των συνεργατών, μια σπουδαία χρονιά, όσο άσχημη κι αν προοιωνίζεται. Ποτέ, ποτέ δεν ξέρεις!

      Σπύρος

      Ιανουαρίου 1, 2012 στο 11:16 πμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s