Just another WordPress.com site

Τ . Σ. Έλιοτ (2)

t s eliotΣτην αρχή ο Έλιοτ και  η σύζυγός του έμεναν στο διαμέρισμα του Bertrand Russell στο Λονδίνο, ενώ ο ποιητής προσπαθούσε σκληρά να εξασφαλίσει ένα εισόδημα, διδάσκοντας σε  σχολείο. Έγινε επίσης βοηθός φιλολογικού επιμελητή στο περιοδικό της πρωτοπορίας, Egoist. Το 1917  κατάφερε να βρει σταθερή εργασία στην Τράπεζα Lloyds, καθώς και την οικονομική ασφάλεια που χρειαζόταν για να στραφεί και πάλι στην ποίηση. Την ίδια χρονιά, κατάφερε να εκδώσει  το πρώτο του βιβλίο,  Prufrock and Other Observations, με την οικονομική υποστήριξη του Ezra και της Dorothy Pound.

Ο Pound διευκόλυνε επίσης την είσοδο του Έλιοτ στον κύκλο των βρετανών διανοουμένων και της διεθνούς πρωτοπορίας, όπου ο Έλιοτ γνωρίστηκε με τον μεγάλο ιρλανδό ποιητή William Butler Yeats, τον άγγλο ζωγράφο και μυθιστοριογράφο Wyndham Lewis κ. α.

Το 1920 εξέδωσε τη δεύτερη ποιητική του συλλογή, Poems. Με την συνεχή υποστήριξη και ενθάρρυνση του Pound, έβλεπε πια τον εαυτό του ως μέρος ενός πειραματικού κινήματος στη μοντέρνα λογοτεχνία. Αυτά τα καλά χρόνια όμως σκιάστηκαν από πολλά οικογενειακά προβλήματα. Ο θάνατος του πατέρα τού Έλιοτ, το 1919, γέμισε τον ποιητή με αισθήματα ενοχής, καθώς πίστευε ότι κάποια μέρα θα μπορούσε να γεφυρώσει το φάσμα που είχε δημιουργηθεί μεταξύ τους, εξαιτίας του γάμου του και της εγκατάστασής του στην Αγγλία. Η σύζυγός του επίσης υπέφερε από προβλήματα υγείας τα οποία επιδεινώνονταν σταθερά. Το αποτέλεσμα ήταν ο νευρικός κλονισμός του Έλιοτ.

Παρ’ όλα αυτά, ο Έλιοτ κατάφερε να ολοκληρώσει το  περίφημο ποιητικό του έργο Η Έρημη Χώρα, ένα έργο – σταθμό, όπου πέτυχε μια εκπληκτική ένταση στη γραφή του, εξαιτίας κυρίως της ικανότητάς του να παντρεύει ετερόκλητα στοιχεία σ’ ένα ρυθμικό σύνολο. Στη συγγραφή αυτού του μεγάλου έργου, ο Pound είχε παίξει άλλη μια φορά σημαντικό ρόλο με τις επισημάνσεις και τις διορθώσεις του. Η επιτυχία ήταν μεγάλη και το όνομα του Έλιοτ βρέθηκε ανάμεσα σε αυτά των μεγαλύτερων μοντερνιστών. Μια άλλη επιτυχία ήταν  η πρόσκληση να διευθύνει ένα σημαντικό νέο λογοτεχνικό περιοδικό, το Criterion, του οποίου το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1922.

Το 1923, ωστόσο, τα προβλήματα υγείας της συζύγου του την έφεραν κοντά στο θάνατο και τον ίδιο κοντά σε έναν δεύτερο νευρικό κλονισμό. Αλλά και πάλι του χαμογέλασε η τύχη, όταν ο νέος εκδοτικός οίκος «Faber and Gwyer» («Faber and Faber») που  ζητούσε φιλολογικό επιμελητή, έκρινε τον Έλιοτ ως το κατάλληλο πρόσωπο.

Ταυτόχρονα, ο Έλιοτ είχε ανάγκη από θρησκευτική στήριξη. Έτσι στράφηκε προς την Αγγλικανική Εκκλησία, κάτι που διαφαίνεται στο ποίημά του «ΟΙ Κούφιοι άνθρωποι» (1925).  Ελάχιστοι περίμεναν αυτό που συνέβη τον Ιούνιο του 1927, τη βάπτιση του ποιητή στην Εκκλησία της Αγγλίας.  Προκλήθηκε «καταιγίδα». Επιπλέον, ο Έλιοτ άρχισε πλέον να ασχολείται κυρίως με θρησκευτικά θέματα. Ποιήματα όπως «Το ταξίδι των μάγων» (1927),  και «Ένα άσμα για τον Συμεών» (1928)  είναι στοχασμοί επάνω στην πνευματική πορεία, όπως και το πολύ σημαντικό «Η Τετάρτη των τεφρών» (1930).

Ο Έλιοτ ασχολήθηκε αρκετά και με το θέατρο. Τα θεατρικά του έργα, κάποιες φορές βασισμένα στον Αισχύλο  ή στον Ευριπίδη, είναι σημαντικά.

Το 1948 ο Έλιοτ τιμήθηκε με το Βραβείο Νομπέλ. Το 1950 το κύρος του ήταν τόσο μεγάλο, όσο παλαιότερων μεγάλων ποιητών όπως ο Samuel Taylor Coleridge.

Ο γάμος του, μετά το 1925,  πήγαινε από το κακό στο χειρότερο. Ωστόσο, οι αγγλικανικές του πεποιθήσεις δεν του επέτρεπαν τη σκέψη διαζυγίου. Το 1938 η Vivien εισήχθη σε  ψυχιατρικό νοσοκομείο. Το 1947 πέθανε  και δέκα χρόνια αργότερα  ο Έλιοτ  παντρεύτηκε την Valerie Fletcher. Εν τω μεταξύ είχε εκδώσει τα περίφημα Τέσσερα Κουαρτέτα του (1943), με το μεγάλο στοχαστικό βάθος και τις βαριές φιλοσοφικές αποσκευές.

 Μετά τον πόλεμο ο Έλιοτ δεν έγραψε σημαντική ποίηση. Ωστόσο το έργο του παραμένει το έργο ενός  κορυφαίου ποιητή του εικοστού αιώνα.

Σ .   Η .

3 responses

  1. Με αφορμή την παρούσα ανάρτηση διάβασα και πάλι κάποια έργα του Έλιοτ, και κάποια για πρώτη φορά και το απόλαυσα πραγματικά. «Genuine poetry can communicate before it is understood.» Είχε απόλυτο δίκιο.

    Με προβληματίζουν όμως κάποιες απόψεις του για την ποίηση και θα ήθελα να μάθω αν το Πτερόεν τις συμμερίζεται. Λέει λοιπόν στο «Tradition and the Individual Talent» : «…the more perfect the artist, the more completely separate in him will be the man who suffers and the mind which creates;…», and then «…Poetry is not a turning loose of emotion, but an escape from emotion; it is not an expression of personality, but an escape from personality.» and then again «…The emotion of art is impersonal.»

    Ως ποιητής εσείς ο ίδιος πώς σχολιάζετε τις ιδέες αυτές; Ο σπουδαίος ποιητής πρέπει να λειτουργεί τόσο εγκεφαλικά;

    Χαίρομαι αφάνταστα για τη βελτίωση της υγείας σας!!! Εύχομαι να είναι συνεχής και μόνιμη και να τα λέμε στο Πτερόεν όσο πιο συχνά μπορείτε!!!

    Φεβρουαρίου 7, 2013 στο 8:50 πμ

  2. Λοιπόν, ας πούμε ότι είμαστε στην αίθουσα πριν σχολιάσει ο καθηγητής και σχολιάζουμε τα σχόλιά του επί του ποητή.
    Η αλήθεια είναι πως η ποίηση είναι απόδραση, γενιέται από το συναίσθημα χωρίς απαραίτητα να το περιέχει. Δίνει τη δυνατότητα στον ποιητή να το περιγράψει και για να το κάνει αυτό, αν και ενίοτε υποφέρει, πρέπει να αποστασιοποιείται. Σαν να έχεις πεθάνει και η ποιητική σου ψυχή βλέπει τον εαυτό σου από ψηλά. Ή σαν να ονειρεύεσαι τον εαυτό σου να βιώνει τις κατστάσεις για τις οποίες γράφεις. Δεν είναι ακριβώς αυτό που λέμε «εγκεφαλικό», αν και έτσι δείχνει και έτσι βγαίνει προς τα έξω όταν οι ποιητές προσπαθούν να το περιγράψουν.
    Βέβαια, αυτή είναι η δική μου εκδοχή και δεν μπορώ να μιλήσω εκ μέρους του Eliot.
    Είναι όμως στιγμές που ο ποιητής είναι όντως σαν δύο άτομα. Το ένα που ζει και το άλλο που γράφει ενσωματώνοντας στα έργα του όσα ζει το πρώτο. Είναι στιγμές που όσα έχεις ζήσει απαιτούν σε τέτοιο βαθμό να εξωτερικευτούν μέσω του γραπτού μετουσιωμένα σε κάτι οικουμενικότερο (ένα ποίημα, ένα βιβλίο έναν πίνακα, έναν θεατρικό ρόλο) , ώστε λαχταράς να ξεφύγεις από την καθημερινότητά σου και τα καθήγκοντά σου και να φύγεις μακριά για να τα καταγράψεις.
    Σε ζάλισα;
    Είναι που λυπάμαι που δεν μπορέσαμε να πούμε περισσότερα όσο βρισκόμασταν στην ίδια αίθουσα.
    Αλήθεια, «πτερόεν»,
    θυμάστε τη νίλα που σας είχαμε κάνει καιρό μετά την αποφοίτηση, που μπήκαμε με τα Norton παραμάσχαλα και καθίσαμε στα πρώτα έδρανα την ώρα που παραδίδατε;
    Αρχοντούλα

    Φεβρουαρίου 7, 2013 στο 10:49 πμ

    • Όχι, καθόλου δε με ζάλισες Αρχοντούλα μου, είναι κατανοητά και πολύ ενδιαφέροντα αυτά που λες και σ’ευχαριστώ.

      Πόσες φορές ονειρεύτηκα ότι μια μέρα θα ξαναμπώ στο αμφιθέατρο να παρακολουθήσω τον Κο Ηλιόπουλο γι άλλη μια φορά! Αλλά δυστυχώς ποτέ δεν τόλμησα να το πραγματοποιήσω όπως εσείς. Αν είχα την κατάλληλη παρέα όμως…

      Never mind! Το Πτερόεν είναι ένας πολύ ωραίος έμμεσος τρόπος να ξαναέρχομαι σ’επαφή με ό,τι πολύ αγάπησα και είμαι ευγνώμων γι αυτό!

      Φεβρουαρίου 7, 2013 στο 3:42 μμ

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s