Just another WordPress.com site

ΑΓΓΛΟΦΩΝΗ ΠΟΙΗΣΗ

Τ . Σ. Έλιοτ (2)

t s eliotΣτην αρχή ο Έλιοτ και  η σύζυγός του έμεναν στο διαμέρισμα του Bertrand Russell στο Λονδίνο, ενώ ο ποιητής προσπαθούσε σκληρά να εξασφαλίσει ένα εισόδημα, διδάσκοντας σε  σχολείο. Έγινε επίσης βοηθός φιλολογικού επιμελητή στο περιοδικό της πρωτοπορίας, Egoist. Το 1917  κατάφερε να βρει σταθερή εργασία στην Τράπεζα Lloyds, καθώς και την οικονομική ασφάλεια που χρειαζόταν για να στραφεί και πάλι στην ποίηση. Την ίδια χρονιά, κατάφερε να εκδώσει  το πρώτο του βιβλίο,  Prufrock and Other Observations, με την οικονομική υποστήριξη του Ezra και της Dorothy Pound.

Ο Pound διευκόλυνε επίσης την είσοδο του Έλιοτ στον κύκλο των βρετανών διανοουμένων και της διεθνούς πρωτοπορίας, όπου ο Έλιοτ γνωρίστηκε με τον μεγάλο ιρλανδό ποιητή William Butler Yeats, τον άγγλο ζωγράφο και μυθιστοριογράφο Wyndham Lewis κ. α.

Το 1920 εξέδωσε τη δεύτερη ποιητική του συλλογή, Poems. Με την συνεχή υποστήριξη και ενθάρρυνση του Pound, έβλεπε πια τον εαυτό του ως μέρος ενός πειραματικού κινήματος στη μοντέρνα λογοτεχνία. Αυτά τα καλά χρόνια όμως σκιάστηκαν από πολλά οικογενειακά προβλήματα. Ο θάνατος του πατέρα τού Έλιοτ, το 1919, γέμισε τον ποιητή με αισθήματα ενοχής, καθώς πίστευε ότι κάποια μέρα θα μπορούσε να γεφυρώσει το φάσμα που είχε δημιουργηθεί μεταξύ τους, εξαιτίας του γάμου του και της εγκατάστασής του στην Αγγλία. Η σύζυγός του επίσης υπέφερε από προβλήματα υγείας τα οποία επιδεινώνονταν σταθερά. Το αποτέλεσμα ήταν ο νευρικός κλονισμός του Έλιοτ.

Παρ’ όλα αυτά, ο Έλιοτ κατάφερε να ολοκληρώσει το  περίφημο ποιητικό του έργο Η Έρημη Χώρα, ένα έργο – σταθμό, όπου πέτυχε μια εκπληκτική ένταση στη γραφή του, εξαιτίας κυρίως της ικανότητάς του να παντρεύει ετερόκλητα στοιχεία σ’ ένα ρυθμικό σύνολο. Στη συγγραφή αυτού του μεγάλου έργου, ο Pound είχε παίξει άλλη μια φορά σημαντικό ρόλο με τις επισημάνσεις και τις διορθώσεις του. Η επιτυχία ήταν μεγάλη και το όνομα του Έλιοτ βρέθηκε ανάμεσα σε αυτά των μεγαλύτερων μοντερνιστών. Μια άλλη επιτυχία ήταν  η πρόσκληση να διευθύνει ένα σημαντικό νέο λογοτεχνικό περιοδικό, το Criterion, του οποίου το πρώτο τεύχος κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 1922.

Το 1923, ωστόσο, τα προβλήματα υγείας της συζύγου του την έφεραν κοντά στο θάνατο και τον ίδιο κοντά σε έναν δεύτερο νευρικό κλονισμό. Αλλά και πάλι του χαμογέλασε η τύχη, όταν ο νέος εκδοτικός οίκος «Faber and Gwyer» («Faber and Faber») που  ζητούσε φιλολογικό επιμελητή, έκρινε τον Έλιοτ ως το κατάλληλο πρόσωπο.

Ταυτόχρονα, ο Έλιοτ είχε ανάγκη από θρησκευτική στήριξη. Έτσι στράφηκε προς την Αγγλικανική Εκκλησία, κάτι που διαφαίνεται στο ποίημά του «ΟΙ Κούφιοι άνθρωποι» (1925).  Ελάχιστοι περίμεναν αυτό που συνέβη τον Ιούνιο του 1927, τη βάπτιση του ποιητή στην Εκκλησία της Αγγλίας.  Προκλήθηκε «καταιγίδα». Επιπλέον, ο Έλιοτ άρχισε πλέον να ασχολείται κυρίως με θρησκευτικά θέματα. Ποιήματα όπως «Το ταξίδι των μάγων» (1927),  και «Ένα άσμα για τον Συμεών» (1928)  είναι στοχασμοί επάνω στην πνευματική πορεία, όπως και το πολύ σημαντικό «Η Τετάρτη των τεφρών» (1930).

Ο Έλιοτ ασχολήθηκε αρκετά και με το θέατρο. Τα θεατρικά του έργα, κάποιες φορές βασισμένα στον Αισχύλο  ή στον Ευριπίδη, είναι σημαντικά.

Το 1948 ο Έλιοτ τιμήθηκε με το Βραβείο Νομπέλ. Το 1950 το κύρος του ήταν τόσο μεγάλο, όσο παλαιότερων μεγάλων ποιητών όπως ο Samuel Taylor Coleridge.

Ο γάμος του, μετά το 1925,  πήγαινε από το κακό στο χειρότερο. Ωστόσο, οι αγγλικανικές του πεποιθήσεις δεν του επέτρεπαν τη σκέψη διαζυγίου. Το 1938 η Vivien εισήχθη σε  ψυχιατρικό νοσοκομείο. Το 1947 πέθανε  και δέκα χρόνια αργότερα  ο Έλιοτ  παντρεύτηκε την Valerie Fletcher. Εν τω μεταξύ είχε εκδώσει τα περίφημα Τέσσερα Κουαρτέτα του (1943), με το μεγάλο στοχαστικό βάθος και τις βαριές φιλοσοφικές αποσκευές.

 Μετά τον πόλεμο ο Έλιοτ δεν έγραψε σημαντική ποίηση. Ωστόσο το έργο του παραμένει το έργο ενός  κορυφαίου ποιητή του εικοστού αιώνα.

Σ .   Η .


Τ. Σ. Έλιοτ (1)

 imagesΟ ποιητής, θεατρικός συγγραφέας, κριτικός και φιλολογικός επιμελητής  Τ. Σ. Έλιοτ (Thomas Stearns Eliot, 1888-1965) γεννήθηκε στο Σαιντ   Λούις   (Μιζούρι), σε μια εύπορη πολυμελή οικογένεια. Προετοιμάστηκε για το Χάρβαρντ, απ’ όπου απεφοίτησε με σπουδές στη συγκριτική φιλολογία. Στο Χάρβαρντ, επίσης, παρακολούθησε  ένα έτος μεταπτυχιακών σπουδών στην αγγλική φιλολογία.

Στη βιβλιοθήκη του Χάρβαρντ ο Έλιοτ βρήκε ένα βιβλίο που έμελλε να παίξει καθοριστικό ρόλο στη μετέπειτα εξέλιξή του. Ήταν το βιβλίο του Arthur Symons για τον Συμβολισμό (1895), μέσω το οποίου γνώρισε τo  ποιητικό έργο τού Jules Laforgue, με την κομψή ειρωνεία του, που του έδωσε μια κατεύθυνση στην ποίηση. Μέχρι το 1909-1910 η ποιητική του κλίση είχε επιβεβαιωθεί, με τη συμμετοχή του στην επιτροπή του λογοτεχνικού περιοδικού του Χάρβαρντ, του Advocate.

Τον Μάιο του 1917 πήγε για μεταπτυχιακές σπουδές ενός έτους στο Παρίσι,  όπου γνώρισε τον  Jean Verdenal, στον οποίο αφιέρωσε το πολύ γνωστό ποίημά του, «Το ερωτικό τραγούδι τού J. Alfred Prufrock».  Με την  παρέα τού  Verdenal, ο ποιητής έκανε την είσοδό του στην  έντονη πνευματική ζωή της πόλης. Στο Παρίσι ο Έλιοτ γνώρισε μορφές όπως ο Pablo Picasso  και ο  Henri Bergson.

Τα έτη 1910 και 1911 ο Έλιοτ αντέγραψε σε ένα ξεχωριστό σημειωματάριο τα ποιήματα που έμελλαν να τον κάνουν γνωστό, ποιήματα όπως τα «Προσωπογραφία γυναικός» και «Πρελούντια». Έχοντας αφομοιώσει στοιχεία από τους δραματικούς μονολόγους του Robert Browning και από την κομψότητα της ποίησης του συμβολισμού, κατάφερε να δημιουργήσει ένα ξεχωριστό ιδίωμα, το οποίο ξάφνιασε όσους  συγχρόνους του διάβασαν τα ποιήματα αυτά από τα χειρόγραφα.

Το φθινόπωρο του 1911, ωστόσο, ο Έλιοτ ήταν εξίσου προσηλωμένος σε δύο κόσμους: της ποίησης και των ιδεών. Ως φοιτητής την εποχή που το  Χάρβαρντ διένυε τον  χρυσό φιλοσοφικό του αιώνα, είχε την τύχει να βρεθεί ανάμεσα σε μορφές  όπως ο William James και ο Bertrand Russell. Ταυτόχρονα, μελετούσε ανθρωπολογία και θρησκεία.

Τον Σεπτέμβριο του 1914 ο Ezra Pound διάβασε χειρόγραφα ποιήματα του Έλιοτ και εντυπωσιάστηκε. Έτσι ξεκίνησε μια συνεργασία που έμελλε να επηρεάσει σημαντικά την αγγλοαμερικανική ποίηση.

Την άνοιξη του 1915, στην Αγγλία, ο  ποιητής γνώρισε στην  Vivien Haigh-Wood. Γοητευμένος από  την αμεσότητα και την ειλικρίνεια της Vivien, τον Ιούνιο του 1915  την παντρεύτηκε.  Ο γάμος ήταν δυσάρεστη έκπληξη για τους γονείς του, ιδίως όταν έμαθαν  για τα προβλήματα υγείας της Vivien. Η Vivien αρνήθηκε να μπει στο πλοίο για την Αμερική εν καιρώ πολέμου, δεν έφυγαν, κι έτσι  ο Έλιοτ έγινε μέρος της  λονδρέζικης λογοτεχνικής ζωής.

Σ. Η.

{Συνεχίζεται}


Αρχοντούλα Αλεξανδροπούλου : … a dwelling of husband and wife …

.

.

Αρχοντούλα Αλεξανδροπούλου

.

.

.

Marital foetus

.

All things considered,

I saw it coming,

temperature’d risen

I felt such famine.

 

I watched you passing,

eyes filled with chores,

and hated fasting,

craved for your shores.

 

My being, swollen,

dreamed of embraces,

your love, delivered,

in secret places.

 

Humour my cravings

my love deliver,

out of your savings

in lust and fever.

 

.

A matchbox in the rain

.

Unprotected piece of a house

exposed to fierce drops of water

prone to melt away in mud

like a music box in a matchbox,

unbelievable and unnecessary

and yet there,

a dwelling of husband and wife

to nest and breed

their young

willing to go away

and build their own music matchboxes,

stronger and safer

yet still

exposed to the ruthless transparency

of falling water.

 

(Pyrgos, Greece,28/12/2005)

 Α ρ χ ο ν ο ύ λ α   Α λ ε ξ α ν δ ρ ο π ο ύ λ ο υ

.


Φερνάντο Πεσσόα : Είμαι φυγάς

 

 

 

 

 

Το Alentejo από το τραίνο

Το τίποτα με γύρω του το τίποτα παντού
και λίγα δέντρα ανάμεσα
όχι και τόσο πράσινα,
μήτε λουλούδι μήτε ποταμός εδώ.
Κόλαση αν υπάρχει, τότε την έχω βρει,
γιατί αν δεν είν’ εδώ, πού, πού στο Διάολο είναι;

 

Είμαι φυγάς

Είμαι φυγάς,
μόλις γεννήθηκα
μ’ έκλεισαν μέσα μου
αλλά διέφυγα.
Μέσ’ από κάμπους και βουνά,
ελπίζω η ψυχή μου
ποτέ να μη με βρει.

 

Γιατί επιθυμώ

Γιατί επιθυμώ
αυτά που δε χρειάζομαι;
Γιατί η ψυχή μου, σαν φωτιά
ή σαν μια φλογισμένη, αφηρημένη απληστία,
πάντα το υψηλό αναζητά;

Γιατί αν όχι επειδή
η ψυχή, ψυχή είναι;
Ποιος να την ξέρει την αιτία
όταν στα γενικά είναι σκορπισμένη
στους νόμους της κρυμμένη;

Αλλά δεν έχει σημασία.
αυτό που αληθινά με μαραζώνει
είναι η ένταση της σκέψης
που η μάταιη αναζήτηση μου φέρνει
αυτού που επιθυμώ αλλά δε βρίσκω.

 

Λάμπει χαρούμενος ο ήλιος

Λάμπει χαρούμενος ο ήλιος
είν’  τα χωράφια πράσινα και χαρωπά
αλλά η δική μου η καρδιά πονά
για κάτι μακρινό
για σένανε πονά,
για το δικό σου το φιλί
κι η αλήθεια του
δε με πολυενδιαφέρει.
Μονάχα εσύ.

Ξέρω πώς λαμπυρίζει η θάλασσα
κάτω απ’ τον ήλιο του καλοκαιριού
και ξέρω πώς αστράφτουνε τα κύματα
όλα μαζί και το καθένα χωριστά
μα είμαι μακριά σου,
πολύ, πολύ μακριά σου
κι αυτό είναι που με νοιάζει αληθινά.
Μονάχ’  αυτό.

Ω ναι, λαμπρός ο ουρανός
έτσι που είναι γαλανός,
ο αέρας και το φως μαζί
ω  ναι, υπέροχος καιρός αλλά

τίποτ’ απ’ όλ’ αυτά δεν είσαι
κι απ’ το φιλί σου απουσιάζω
κι αυτό είν΄ αλήθεια λυπηρό
εδώ.
Λείπεις μονάχα εσύ.

 


F E R N A N D O   P E S S O A

Poemas ingleses (English Poems)

Μετάφραση : Σ π ύ ρ ο ς   Η λ ι ό π ο υ λ ο ς


Ο φτερωτός ιπποπόταμος


Φωτογραφια : Nick Brandt

 

 

Τ. Σ. Έλιοτ

Ο ΙΠΠΟΠΟΤΑΜΟΣ


Ο ιπποπόταμος βαρύς
μες στα νερά τσαλαβουτά.
μ’ όλο που μοιάζει συμπαγής
είναι από σάρκα και οστά.

Η σάρκα έχει αδυναμία
και κρίσεις νευρικές παθαίνει,
ενώ του Χριστού η Εκκλησία
πάνω σε βράχο είναι χτισμένη.

Ο ιπποπόταμος συχνά
το στραβό παίρνει μονοπάτι.
Η Εκκλησία δεν ξεχνά
ποτέ τους τόκους της να εισπράττει.

Ο ιπποπόταμος ψηλά
το μάνγκο δεν μπορεί να φτάσει.
Η Εκκλησία τρώει πολλά
φρούτα απ’ τα μάκρη της θαλάσσης.

Του ιπποπόταμου η φωνή
βραχνή είναι όταν ζευγαρώνει,
μα η Εκκλησία εξυμνεί
το Θεό, σαν τη φωνήν υψώνει.

Ο ιπποπόταμος στον ύπνο
το ρίχνει, κυνηγάει μετά.
Η Εκκλησία μετά το δείπνο
κοιμάται με ροχαλητά.

Ο ιπποπόταμος φτερά
βγάζει, στα ουράνια φτερουγίζει.
Χορός αγγέλων με χαρά
το θείο θαύμα χαιρετίζει.

Το αίμα του Αμνού θα τον ξεπλύνει,
στον ουρανό θα θρονιαστεί
και θ’ αποπνέει αγιοσύνη,
Μια λύρα κρούοντας χρυσή.

Λευκός ως χιόνι θε να γίνει
απ’ των παρθένων τα φιλιά,
ενώ η Εκκλησία θα μείνει
κάτω στη γη, μες στη βρωμιά.

T.   S.   E  l  i  o  t
Από τα  Ποιήματα, 1920

 

Μετάφραση :  Γ.  Ν ί κ α ς
T.S. Eliot, Ποιήματα, Αθήνα, Εστία, β΄έκδοση, 1996


Σπύρος Ηλιόπουλος : Στα Κρύσταλλα της Σιωπής

 

Α Π Ο Η Χ Ο Ι

 

 Paul  Delvaux:

Le somnambule de Saint-Idesbald

(Λεπτομέρεια)

Με μάτια ορθάνοιχτα
κι εκστατικά
διαβαίνει
των αιωνίων υπνοβατών
η μακριά πομπή.
Προσμένει
ν’ ακούσει γι’ άλλη μια φορά
τους μακρινούς απόηχους
από τους άβακες τού Κόσμου:

όταν τα ζάρια ρίχνονται
πάνω στα κρύσταλλα
της σιωπής.

 

 ~Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Ναύδετο (Μάρτιος-Μάιος 2008), τεύχ. 7, σελ. 47.

 

 

Δ Ι Π Λ Ο   Π Ο Ι Η Μ Α

 

Paul  Delvaux :

The Village of the Mermaids

(Λεπτομέρεια)

 Σ  τ  η  ν   π  ό  ρ  τ  α

 

Άνοιξες

την πόρτα του σπιτιού σου
και μ΄ είδες ξαφνικά.
Aπρόσκλητο.
Mπροστά σου.

Δεν είπες λέξη.

Μόνο μ’ ιχνηλατούσες
καθώς απλώνονταν το βλέμμα μου
στην απαλή σου σάρκα
που άνθιζε
μυστικά
κάτω απ’ το σκούρο
φόρεμά σου.

 

~Δημοσιέυτηκε στο περιοδικό Ναύδετο (Μάρτιος-Μάιος 2008), τεύχ. 7, σελ. 47. Εδώ με μια μικρή αλλαγή. Μια  άλλη  εκδοχή  του  ποιήματος, στην αγγλική γλώσσα, δημοσιεύθηκε στην έκδοση του Παν/μίου Αθηνών Perspectives on Language and Literature: Essays in Honour of Marios Byron Raizis, επιμ. W.  R. Schultz, 2003, σ. 74.. Είναι η ακόλουθη, πάλι με μια μικρή αλλαγή:

 

A t   t h e   D o o r  –  A   S e n s u a l

 

You unlocked the door of your house
and saw me there,
unlooked for,
looking at you.
You didn’t utter a word.
You could only see
I could see
that your fine flesh
was blooming
secretly
under your dark dress.

 

Σ π ύ ρ ο ς   Η λ ι ό π ο υ λ ο ς

 

 

 

 


Αρχοντούλα Αλεξανδροπούλου: ψυχές καιόμενες

 

 

 

 

 

Κ   Ε   Ρ   Ι   Α  

 

 

Κεριά
Κέρινα ομοιώματα του ήλιου
φλόγες τρεμάμενες
ασθμαίνουσες μπροστά
στο αναπόφευκτο της πλήρους καύσης

Μυστήριο
η χαρούμενη λάμψη στα μάτια μας
η χαρά στη θέα τους

Σώματα που καίουν τις σάρκες τους
Μάρτυρες του μυστηρίου
στα καντηλέρια των ναών
Οι εκκλησίες καθημερινά αποτεφρωτήρια κεριών

Ψυχές καιόμενες που σπεύδουν άνωθεν
τυλιγμένες στον ιερό καπνό
του θυσιαστηρίου τους.

Η Ρώμη μπροστά στα μάτια μας
στις φλόγες να καίγεται συθέμελα
τυλιγμένη στις ψαλμωδίες του Ρωμανού,
ενθύμημα του Νερώνειου έπους που ποτέ δε γράφτηκε.

Δεκάδες χιλιάδες κλώνοι τού Πέτρου
φλέγονται πάνω στους σταυρούς τους
Η χώρα μου μια απέραντη Ρώμη
που καίγεται στις κατακόμβες της
κάθε Κυριακή.

Οι ιερείς, πανίσχυροι στην ταπεινότητά τους,
να καθοδηγούν άνωθεν
τις φλεγόμενες ψυχές των κεριών.
Μια ψυχή και ένα μαρτύριο
σε κάθε καύση
Μια θυσία

Η ματιά σου πάνω τους, Μιχαήλ,
το γέλιο σου…

Είναι, εν τέλει, άγγελέ μου, σωστό
να σε επιπλήττω που τα σβήνεις;
Μήπως με κάθε φύσημά σου,
μήπως δεν είναι αλήθεια;

Σωτήρα εσύ, Μιχαήλ,
των κέρινων ψυχών,
με κάθε σου φύσημα
τί αγαλλίαση,
λυτρώνεις τις ψυχές απ’ το μαρτύριο

Μήπως εγώ, Κύριε, εν τέλει, δε θυσιάζω
φλέγοντας κάθε μέρα ό,τι ο Μιχαήλ λυτρώνει;

Μήπως εγώ, Κύριε, εν τέλει,
Νέρωνας αυτοτιμωρούμενος,
ζητώ νυχθημερόν την τιμωρία σου
καίγοντας συθέμελα τη Ρώμη;

 

 

. . . . . . . . . . . .

 

 

 

D  R  U  N  K  E  N    B  U  T  T  E  R  F  L  Y

 

 

Would they have burned me as a witch
if I told you carelessly
moments before draining the wine glass
body screaming at highest pitch,

«Come, be my fairy-queen’s obedient ass
donkeying away mercilessly
my every wish-abiding thought,
bonding, despite our different class?»

Indulge me, in your web I’m caught,
flying about you lustily,
I know I’ll die in your embrace
moments before they cast my lot.

 

 

Α ρ χ ο ν τ ο ύ λ α   Α λ ε ξ α ν δ ρ ο π ο ύ λ ο υ

[Καθηγήτρια Αγγλικής Γλώσσας στη ΔΕ – Μεταφράστρια, Πτυχιούχος ΤΑΓΦ Αθηνών. Μεταπτυχιακό (ΜΑ) στη «Μετάφραση-Μεταφρασεολογία». Εκδόσεις: Ποίηση, Θέατρο, Δοκίμια, Άρθρα, Μεταφράσεις. Παράλληλες   Δραστηριότητες: Εικαστικά, Θέατρο.]